Tarım Arazilerine Yapılaşma Kuralları Güncellendi: Bağ Evi İnşa Etme Şartları Neler?
Tarım arazilerinde yapılaşma konusunda merak edilen ve son dönemde sıkça gündeme gelen düzenlemelerle ilgili önemli gelişmeler yaşandı. Özellikle “Artık tarlaya ev yapılamayacak” gibi yorumlara neden olan yeni yaptırımlar, aslında mevzuata uygun şekilde bağ evi yapımını tamamen engellemiyor. Yeni kurallar, kaçak ve izinsiz yapılaşmaya karşı ciddi önlemler getirirken, belirli şartları karşılayan arazilerde izinli bağ evi yapılmasına olanak tanıyor. Bu düzenlemelerin temel amacı, hobi bahçesi adı altında yapılan izinsiz arazi bölünmelerini ve kaçak yapılaşmayı önlemektir.
20 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7584 sayılı Kanun ile tarım arazilerinin izinsiz olarak bölünmesi, tarım dışı amaçlarla kullanılması ve bu araziler üzerine kaçak yapılar inşa edilmesi durumlarına yönelik cezalar önemli ölçüde artırıldı. Bu yasal düzenleme, tarımsal potansiyeli yüksek olan arazilerin korunmasını ve amacına uygun kullanımını sağlamayı hedefliyor. Ancak bu sert önlemlerin, yasal çerçevede hareket eden ve gerekli şartları yerine getiren vatandaşların bağ evi yapma imkanını ortadan kaldırmadığı vurgulanıyor. Nitekim, Bilecik'te yaşanan bir gelişme, bu durumun bir örneğini teşkil ediyor.
Bilecik'in Deresakarı köyünde, 15 bin 77 metrekarelik bir tarla üzerine inşa edilecek olan 69 metrekare taban alanlı ve toplam 100 metrekarelik bir bağ evi projesine yapı izin belgesi verildiği Gıda Bülteni tarafından aktarıldı. Bu izin belgesinin, ilgili imar ve mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olması, izinsiz olarak oluşturulan hobi bahçeleri ile yasal prosedürlere uygun olarak yapılan bağ evlerinin birbirinden ayrı değerlendirildiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Bu örnek, doğru başvuru ve gerekli izinler alındığı takdirde tarım arazilerinde yapılaşmanın mümkün olduğunu gösteriyor.
Bağ evi yapımı için gerekli olan arazi büyüklüğü konusunda da önemli değişiklikler yapıldı. 4 Ağustos 2026 tarihinde yapılan bir değişiklikle, bazı tarım arazilerinde bağ evi için önceden aranan 5 hektarlık sınır, 2 hektara indirildi. Bu düzenleme sayesinde, 20 dönüm ve üzeri parsellere sahip arazilerde bağ evi yapımı için başvuru imkanı doğdu. Ancak bu şart, tüm tarım arazileri için geçerli bir genelleme değil. Arazi türüne göre farklılık gösteren asgari büyüklükler bulunuyor. Buna göre, mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve marjinal tarım arazilerinde en az 20 dönüm, dikili tarım arazilerinde en az 5 dönüm, örtüaltı tarım arazilerinde ise en az 3 dönüm ve daha büyük parsellerde bağ evi talepleri değerlendirmeye alınabiliyor.
Bağ evlerinin fiziksel boyutları da mevzuat tarafından sınırlandırılmış durumda. Yasal düzenlemelere göre, bir bağ evinin taban alanı en fazla 75 metrekare, toplam inşaat alanı ise 150 metrekareyi geçemiyor. Ayrıca, hisseli parsellerde diğer hissedarların muvafakatının alınması zorunluluğu bulunurken, kiralanmış tarım arazilerinde kiracılar bağ evi yapımı için talepte bulunamıyor. Arazi büyüklüğünün belirlenen şartı karşılaması tek başına yeterli olmuyor; imar durumu, planlama esasları ve diğer ilgili yasal mevzuat hükümlerinin de eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekiyor. Bu kurallar, tiny house, konteyner veya prefabrik yapılar için de geçerlidir. Bu tür taşınabilir yapıların kullanılması, gerekli izin şartlarını ortadan kaldırmadığı gibi, tarım arazilerindeki kullanım kurallarını da değiştirmiyor. Yeni düzenlemelerle izinsiz kullanımlara yönelik cezai yaptırımlar artırılmış olsa da, şartları sağlayan tarım arazilerinde gerekli izinler alındığı sürece bağ evi yapımının önü açık olmaya devam ediyor.
