Türk Lirası İçin Yeni Tehlike: Enflasyon Farkı ve Biriken Kayıp Riski
Küresel finans piyasalarının yakından takip ettiği Alman bankası Commerzbank, Türk lirasına ilişkin yayımladığı son analizle dikkatleri yeniden bu para birimine çevirdi. Bankanın Kıdemli Ekonomisti Tatha Ghose tarafından hazırlanan raporda, döviz kurlarındaki mevcut artış trendinin yarattığı algının aksine, asıl büyük tehlikenin farklı bir boyutta olduğu vurgulandı. Ghose'a göre, yüksek seyreden enflasyon ile Türk lirasındaki nominal değer kaybı arasındaki makasın giderek açılması, liranın reel olarak değer kazanmasına yol açıyor ve bu durum, ilerleyen dönemlerde çok daha ciddi ve birikimli bir değer kaybı riskini beraberinde getiriyor.
Raporda öne çıkan çarpıcı tespitlerden biri, son aylarda Türk lirasında gözlemlenen yıllıklandırılmış yaklaşık yüzde 20'lik nominal değer kaybının yanıltıcı bir tablo oluşturduğu yönünde. Yüzde 30 ila 35 bandında seyreden yüksek enflasyon oranları düşünüldüğünde, dövizdeki artışın bu enflasyonist baskıyı karşılamaktan uzak kaldığı belirtildi. Bu durum, teorik olarak Türk lirasının reel değerini koruduğu veya hatta bir miktar artırdığı şeklinde bir illüzyon yaratsa da, banka ekonomistine göre bu durum geçici ve suni bir dengeyi ifade ediyor.
Ekonomist Tatha Ghose, Türk lirasının döviz karşısındaki kademeli ve istikrarlı görünen gerileme seyrinin, reel değer kaybını telafi etmek veya para birimini adil bir değere yaklaştırmak için yeterli hızda olmadığını belirtti. Enflasyonun yüksek seyri karşısında döviz kurundaki artışın yetersiz kalması, liranın satın alma gücü açısından bir erimeye yol açmasa da, bu durumun ileriye dönük ciddi riskler barındırdığı ifade edildi. Ghose, "Son aylarda gerçekleşen nominal değer kaybı, reel değer kazancını ortadan kaldırmak veya döviz kurunu adil değerine doğru hareket ettirmek için yeterince hızlı değil. Enflasyon seviyesi dikkate alındığında, Türk lirası reel olarak güçlenmeye devam ediyor." şeklinde açıklamalarda bulunarak mevcut durumun yarattığı tehlikeyi gözler önüne serdi.
Commerzbank'ın analizine göre, enflasyon oranları ile döviz kurundaki artış arasındaki bu farkın kapanmadığı sürece, piyasalarda gerçek bir dengelenme sürecinin ertelenmesi kaçınılmaz görünüyor. Bu dengelenmenin gecikmesi, Türk lirasının önümüzdeki dönemlerde çok daha sert ve geçmişte yaşanan kayıpların birikimiyle birlikte yeni ve ciddi değer kayıpları yaşama olasılığını artırıyor. Banka, bu durumun küresel ekonomiler ve Türkiye ekonomisi için önemli bir risk unsuru olmaya devam ettiğini vurguladı.