Yapay Zeka Beyin Cerrahisinde Çığır Açtı: İlk Kez Canlı Ameliyata Rehberlik Etti

İngiltere'nin saygın sağlık kuruluşlarından University College London Hospital'da görevli cerrahlar, tıp literatürüne geçecek önemli bir başarıya imza attı. Tarihte ilk kez, canlı bir yapay zeka destekli sistemin rehberliğinde bir beyin ameliyatı gerçekleştirildi. Bu çığır açan operasyonda, 48 yaşındaki Rhys Hibbert isimli hastanın beynindeki tümör, yapay zekanın hassas yönlendirmeleriyle başarıyla çıkarıldı.

İki çocuk babası ve müşteri hizmetleri yöneticisi olan Rhys Hibbert'ın hayatı, hipofiz bezinde tespit edilen 11 milimetrelik, iyi huylu bir tümör nedeniyle tehlikeye girmişti. Tümörün bulunduğu konum, beynin görme fonksiyonlarından sorumlu optik sinirlere ve hayati önem taşıyan karotis arterlerine son derece yakındı. Bu durum, cerrahi müdahale sırasında görme yetisinin kaybı gibi ciddi riskler barındırıyordu. Geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen bu tür ameliyatlarda, tümörün tamamen temizlenememe olasılığı yüzde 50'lere kadar çıkarken, ana damarların zarar görme riski de yüzde 2 civarında seyrediyordu. Yapay zeka teknolojisi, bu hassas operasyonda cerrahlara ek bir güvenlik katmanı sunarak, kalan riskleri minimize etmeyi amaçladı.

Ameliyat sırasında kullanılan yapay zeka yazılımı, cerrahlar için adeta dijital bir asistan görevi gördü. İkinci bir ekrandan operasyonun canlı görüntü akışını anbean analiz eden sistem, cerrahi aletlerin hareketlerini takip ederek kritik damar ve sinir ağlarının yerlerini belirledi. Ayrıca, tümörün en güvenli şekilde çıkarılabileceği bölgeleri işaretleyerek cerrahlara yol gösterdi. Profesör Hani Marcus, bu yapay zeka aracının yüzlerce beyin ameliyatı görüntüsüyle eğitildiğini ve bu sayede birçok cerrahın kariyeri boyunca karşılaşabileceğinden çok daha fazla operasyonel deneyime sahip olduğunu belirtti. Marcus, sistemin bir nevi 'uzman ikinci göz' gibi çalıştığını ancak nihai kararın ve kontrolün her zaman cerrahlarda olduğunu vurguladı. Uzun vadede, benzer bir yapay zeka sisteminin cerrahların ameliyathanede danışabileceği bir 'ChatGPT' benzeri araç olarak geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu öncü ameliyata katılmayı tereddüt etmeden kabul ettiğini belirten Rhys Hibbert, tıbbi araştırmalara destek vermenin önemine dikkat çekti. Hibbert, yapay zekanın hasta güvenliği açısından sunduğu katkıyı takdirle karşıladığını ifade ederek, "Beynimizin içinde yol tabelaları yok," şeklinde konuştu. Ameliyat öncesinde çevre görüşünü kaybetme, aşırı yorgunluk ve baş dönmesi gibi şikayetleri bulunan Hibbert, operasyon sonrası sağlığında gözle görülür bir iyileşme olduğunu dile getirdi. Görme yetisinin tamamen düzeldiğini ve enerji seviyesinin arttığını belirten Hibbert, yapay zeka destekli bu operasyonun kendisine adeta hayatını geri verdiğini söyledi. İngiltere Sağlık İnovasyon Bakanı James Frith de bu devlet destekli araştırmanın önemine vurgu yaparak, yapay zekanın tıpta kullanımının, gerekli güvenlik protokolleri çerçevesinde ilerleyeceğini ve bu teknolojinin getirdiği fırsatlardan azami düzeyde yararlanılacağını ekledi.