İşsizlik Fonu'ndan Vatandaşa Az, Patronlara Çok Destek

İşsizlik Sigortası Fonu'nun, işini kaybeden vatandaşların geçici süreli geçimlerini güvence altına alması hedeflenirken, fonun kullanım amacından saptığına dair endişeler artıyor. Son verilere göre, fondan yararlananların büyük çoğunluğunu işsizler yerine işverenler oluşturuyor. Bu durum, fonun temel amacının ne kadar yerine getirildiği konusunda ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Türkiye İş Kurumu tarafından yayımlanan en güncel İşsizlik Sigortası Fonu bülteni, fonun kaynaklarının nasıl kullanıldığına dair çarpıcı rakamlar ortaya koyuyor. Mart 2002'den 31 Temmuz 2026'ya kadar olan dönemde, fondan işsizlik ödeneği almak için 23 milyon 667 bin 740 kişi başvuru yapmış. Ancak bu başvuruların yalnızca yarısı, yani 12 milyon 604 bin 054 kişi, ödenek almaya hak kazanabilmiş. Bu süreçte toplamda 225 milyar 853 milyon 351 bin 524 lira tutarında ödeme gerçekleştirilmiş.

Temmuz 2026 dönemi verileri ise bu eğilimin devam ettiğini gösteriyor. Bu ayda, önceki dönemlerden devam eden ödemelerle birlikte toplam 486 bin 118 kişiye 7 milyar 484 milyon 254 bin 90 lira işsizlik ödeneği bağlanmış. Ancak aynı ayda, işverenlere yönelik teşvik ve destek ödemelerinin toplamı tam 11 milyar 120 milyon 579 bin liraya ulaşmış. Bu rakamlar, işsizlere yapılan ödemelerin iki katına yaklaştığını ve fondan asıl faydayı işverenlerin gördüğünü gözler önüne seriyor.

Ocak-Temmuz 2026 döneminde işverenlere sağlanan destek ödemeleri ise dudak uçuklatan bir rakama ulaşarak 67 milyar 416 milyon lirayı aşmış durumda. Bu durumun bir yansıması olarak, geçtiğimiz temmuz ayında Resmi Gazete'de yayımlanan bir düzenlemeyle İşsizlik Sigortası Fonu'nun istihdamı destekleyici projelere yönelik işverenlere aktarılan payı, yüzde 30'dan yüzde 50'ye yükseltilmiş. Bu karar, fonun işsizlerin doğrudan gelir desteği yerine firmaların istihdam maliyetlerini azaltmak için daha yoğun kullanılacağının bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

Fonun genel mali durumu da dikkat çekici. Temmuz ayı itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonu'nun toplam menkul kıymet ve nakit varlığı 817 milyar 298 milyon liraya ulaşmış. Bir önceki ay bu rakam 789 milyar 387 milyon lira seviyesindeymiş. Temmuz sonu itibarıyla fon varlığının büyük bir kısmı, yüzde 73.56'sı tahvil, yüzde 26.04'ü ise mevduat şeklinde değerlendiriliyor. Bu finansal büyüklüğe rağmen, fondan elde edilen gelirin işsizlere yönelik doğrudan destek yerine firmalara aktarılması, politikaların gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor.