Şirketler Yüksek Faiz Kıskacında: Faktoring Çaresi Borç Yükünü Ağırlaştırıyor
Ekonomik dengelerin sarsıldığı bu dönemde, pek çok şirket finansman bulmakta güçlük çekiyor. Bankaların kredi verme koşullarının zorlaşması ve ticari kredilerdeki faiz oranlarının yüzde 50'yi aşması, işletmeleri alternatif çözümler aramaya itiyor. Bu alternatiflerin başında ise yıllık faiz oranlarının yüzde 60'ı geçtiği faktoring işlemleri geliyor. Ancak bu yüksek maliyetli çözüm, birçok işletme için 'batmadan önceki son durak' olarak görülse de, aslında kapanma riskini daha da artırıyor.
Enflasyonla mücadele kapsamında atılan adımların hedeflenen sonuçları vermemesi, iş dünyasını yüksek faiz ve artan maliyetler karşısında çaresiz bırakıyor. Bilançoları yıpranan ve kredi limitleri dolan şirketler, bankacılık sisteminden eli boş döndüğünde, yönünü faktoring şirketlerine çeviriyor. Piyasalarda adeta 'tefeci faizi' olarak yorumlanan bu oranlar, sektöre olan talebi artırırken, artan riskleri yönetemeyen şirketlerin sayısı da giderek çoğalıyor. Sektör temsilcileri, mevcut borçlanma maliyetlerinin yüksek seyretmeye devam etmesi halinde, konkordato ve iflas başvurularında ciddi bir artış yaşanmasından endişe ediyor.
İstanbul Tüccarlar Kulübü Derneği Başkanı İlker Önel, güncel ekonomik tabloya ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Önel, halkın satın alma gücündeki düşüş ve artan işletme maliyetlerinin, esnaf ve KOBİ'leri zor durumda bıraktığını belirtti. Birçok işletmenin zararına çalıştığını vurgulayan Önel, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin konkordato masraflarını karşılamakta dahi zorlandığını ifade etti. İstanbul'daki Organize Sanayi Bölgeleri'nde (OSB) eskiden boş dükkan bulmanın imkansız olduğunu ancak şimdi kiralık veya devren satılık dükkan sayısının arttığını gözlemlediklerini söyledi. Önel, ticari kredilerde kamu bankalarında yüzde 51+1, özel bankalarda ise yüzde 54'e varan faiz oranlarının uygulandığını, faktoringde ise bu oranın yüzde 60'ı aştığını hatırlatarak, bu maliyetlerle üretim yapmanın, borçları çevirmenin veya işletmeyi büyütmenin imkansız hale geldiğini dile getirdi. Faktoring şirketlerinin kar oranlarının bu denli yükselmesinin, artan talebin bir göstergesi olduğunu ekledi.
İnşaat Müteahhitleri Konfederasyonu Başkanı Tahir Tellioğlu da, finansmana erişimdeki zorlukların inşaat sektörünü derinden etkilediğini belirtti. Tellioğlu, borçlanma maliyetlerinin bu seviyelerde devam etmesi durumunda, sektörde konkordato başvurularında rekor seviyelerin görülebileceği uyarısında bulundu. Finansman bulma konusunda başka seçeneği kalmayan şirketlerin faktoringe yöneldiğini aktaran Tellioğlu, bu yüksek faiz oranlarıyla toparlanmanın son derece güç olduğunu vurguladı. Özellikle inşaat sektöründeki küçük ölçekli firmalarda faktoring kullananların sayısında önemli bir artış yaşandığını ve bu firmaların, bankalardan kredi alamayınca batmamak için son çare olarak bu yola başvurduğunu ifade etti. Öte yandan, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri, finansal kiralama, faktoring ve tüketici finansman şirketlerinin Haziran ayında toplamda 44 milyar 337 milyon lira net kar elde ettiğini gösteriyor. Bu karın 18 milyar 76 milyon lirası tek başına faktoring şirketlerine ait. Finansal kiralama şirketlerinin karı 15 milyar 867 milyon lira, tüketici finansman şirketlerinin karı ise 10 milyar 394 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu rakamlar, faktoring sektörünün karlılığının ne denli yüksek olduğunu ve artan talep doğrultusunda önemli bir büyüme kaydettiğini ortaya koyuyor.