Tarımda Kriz Kapıda: Üretim Düşüşü Fiyatları Uçuruyor
Türkiye'nin tarım sektörü, zorlu bir dönemeçten geçiyor. Bahar ve kış aylarında yaşanan sel, hortum gibi olumsuz iklim koşullarının yanı sıra, üretim maliyetlerindeki astronomik artışlar, çiftçiyi adeta üretimden soğuttu. Bu durumun en belirgin yansıması ise sebze ve meyve fiyatlarındaki hızlı yükseliş olarak kendini gösteriyor. Özellikle soğan ve patates gibi temel gıda maddelerinde yaşanan arz sıkıntısı, tüketicinin belini büküyor. Üretimin yoğunlaştığı Antalya gibi bölgelerde bile, üretim hacminde ciddi düşüşler yaşanması, kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte daha da endişe verici boyutlara ulaştı.
Antalya Ticaret Borsası'nın verileri, bu olumsuz tabloyu gözler önüne seriyor. Üretimin en hareketli olduğu temmuz ayında, sebze üretim hacminin bir önceki yıla göre yüzde 61.40 oranında azaldığı belirtiliyor. Bu düşüş, yüksek girdi maliyetlerinin çiftçiyi üretimden uzaklaştırmasının bir sonucu olarak yorumlanıyor. Üreticiler, maliyetlerini karşılayamadığı sürece, düşük alım fiyatlarıyla ürün yetiştirmenin ekonomik olarak imkansız hale geldiğini ifade ediyor. Sektör temsilcileri, mevcut koşullar altında Türkiye'de artık ucuz sebze ve meyve döneminin kapandığına dair net uyarılar yapıyor. Bazı ürünlerde yaşanan yüzde 300'ü aşan fiyat artışları, bu tehlikenin boyutunu açıkça ortaya koyuyor.
Antalya Toptancı ve Hal Yaş Sebze Meyve Komisyoncuları Derneği Başkanı Nevzat Akcan, tarım politikalarının yetersizliğine dikkat çekerek, mevcut gidişatın devam etmesi halinde vatandaşın parasıyla dahi gıda maddesi alamayacak duruma gelebileceği uyarısında bulundu. Akcan, son beş yıldır özellikle patates ve soğanda üretici ve tüccarın ciddi zararlar yaşadığını belirterek, bu durumun üreticileri topraktan uzaklaştırdığını vurguladı. 'Ürün olmayınca fiyatlar kaçınılmaz olarak yükseliyor. İthalat geçici bir çözüm olabilir ancak kalıcı bir çare değildir. Çiftçimizi üretimden koparırsak, birkaç yıl içinde kendi ürettiğimiz ürünleri dahi bulmakta zorlanacağız' diyen Akcan, tarımın milli güvenlik kadar önemli bir alan olduğunu ve çiftçinin desteklenmesi gerektiğini savundu.
Türkiye Halciler Federasyonu Başkanı Yüksel Tavşan da benzer endişeleri dile getirerek, çiftçinin maliyetler karşısında yorulduğunu ve mevcut fiyat seviyelerinin altına inmenin mümkün olmadığını belirtti. Bu yıl yaşanan fırtına ve hortum gibi doğal afetlerin de arzı olumsuz etkilediğini hatırlatan Tavşan, fiyatların daha da düşemeyeceğini öngörüyor. Tavşan, geçmiş yıllarda yaşanan aşırı düşük fiyatların çiftçiyi bezdirdiğini ve üretimden soğuttuğunu ifade ederek, çiftçinin emeğinin karşılığını alabileceği ve toprağını terk etmeyeceği fiyatların oluşturulması gerektiğini vurguladı. İstanbul hallerine gelen sebze miktarındaki düşüş de bu tabloyu destekler nitelikte. Haziran ayında sebze girişi geçen yıla göre yüzde 26 azalarak 124 bin 748 tona geriledi. Yılın ilk altı ayında ise toplam sebze girişi yüzde 11.2 düşüşle 644 bin 494 ton olarak kayıtlara geçti.
