Türkiye'de Uçurum Büyüyor: Lüks Tüketim Artarken Yoksulluk Derinleşiyor
Türkiye'de ekonomik dengesizliklerin giderek belirginleştiği bir tablo ortaya çıkıyor. Bir yanda lüks tüketim ürünlerine olan talebin artması ve buna bağlı ithalatın yükselişi dikkat çekerken, diğer yanda toplumun geniş kesimleri artan maliyetler karşısında ay sonunu getirmekte güçlük çekiyor. Bu durum, gelir dağılımındaki adaletsizliğin derinleştiğinin somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Ekonomik refahın yalnızca belirli bir kesimde yoğunlaştığı, geniş kitlelerin ise bu refahtan yeterince pay alamadığı bir tablo çiziliyor.
Özellikle lüks tüketim kalemlerindeki artışlar, bu gelir dağılımı uçurumunu daha net bir şekilde ortaya koyuyor. İsviçre menşeli saatlerin Türkiye'ye ithalatındaki dikkat çekici yükseliş, bu duruma örnek teşkil ediyor. Yılın belirli döneminde kaydedilen yüzde 6.9'luk artışla birlikte ithalatın değeri 165.2 milyon İsviçre frangına, yaklaşık 9.7 milyar Türk Lirası'na ulaştı. Bu rakamlar, Türkiye'nin, İsviçre'nin saat ihracatında en hızlı büyüyen pazarlardan biri haline geldiğini gösteriyor. İstatistiklere göre, Türkiye'nin İsviçre'den saat ithalatında 2025 yılında 17'nci sıraya yükselmesi, geçtiğimiz iki yılda ise ihracat artışında dördüncü en hızlı pazar olması, bu konudaki eğilimin sürdürülebilirliğini ve artış hızını teyit ediyor.
Uluslararası alanda yapılan araştırmalar da Türkiye'deki gelir eşitsizliğinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Dünya Gelir Eşitsizliği Raporu'na göre, Türkiye, zengin ve yoksul kesimler arasındaki gelir farkının en belirgin olduğu ülkeler arasında yer alıyor. Satın alma gücü paritesi temelinde yıllık ortalama gelirin 22 bin 830 Euro olduğu ülkede, en dezavantajlı yüzde 50'lik dilimin yıllık geliri sadece 3 bin 482 Euro'ya denk geliyor. Bu durum, asgari ücretli, emekli ve benzeri sabit gelirli vatandaşların, genel ortalama gelirin yalnızca yaklaşık yüzde 15'ini elde edebildiği anlamına geliyor. Öte yandan, en zengin yüzde 10'luk kesimin yıllık geliri 121 bin Euro'yu aşarken, en üst gelir grubundaki yüzde 1'lik kesimin yıllık geliri ise 484 bin Euro'yu geçiyor. Raporda vurgulandığı gibi, Türkiye'de hem gelir hem de servet, giderek artan bir oranda en üst gelir ve servet dilimlerinde toplanma eğiliminde.
Ekonomistlerin de dikkat çektiği bu durum, halkın genel refah seviyesiyle ilgili önemli soruları gündeme getiriyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in, kişi başına düşen milli gelirin 3 bin 616 dolardan 18 bin 40 dolara yükseldiği yönündeki açıklamaları, bazı çevrelerce eleştirel bir bakış açısıyla değerlendiriliyor. Ekonomist Ömer Rıfat Gencal'ın yaptığı hesaplamalara göre, bu artış oranları baz alındığında, 2025 yılı itibarıyla ortalama 3 kişilik bir ailenin aylık gelirinin yaklaşık 178 bin Türk Lirası, yıllık gelirinin ise 2 milyon 139 bin Türk Lirası olması gerektiği öngörülüyor. Bu tür hesaplamalar, halkın genel refah seviyesine dair resmi rakamlarla gerçek yaşam koşulları arasındaki potansiyel farkları ortaya koyarak, ekonomik politikaların etkinliği ve gelir dağılımı üzerindeki etkileri konusunda daha derinlemesine tartışmalara zemin hazırlıyor.
